4 września 1945 r. zabrzmiał pierwszy Polski dzwonek przy ul. Nowowiejskiej, ponieważ wcześniej działała tam szkoła niemiecka pod patronatem szwajcarskiego pedagoga Johanna Heinricha Pestalozziego. Uroczyście otwarta 18 kwietnia 1900 roku. Jego popiersie zdobi frontową elewację szkoły. Niektórzy mylnie sądzą, że to wizerunek Marii Dąbrowskiej, która patronką szkoły została dopiero w 1965 r. Z boku wybudowano także pierwszy wolnostojący we Wrocławiu dom mieszkalny dla nauczycieli oraz rektora szkoły. 
Pierwszym nauczycielem, który po wojnie prowadził lekcje w Szkole Podstawowej nr 1, był Antoni Goncarzewicz. Jego legitymacja trafiła zresztą do Muzeum Narodowego.
Budynek przy Nowowiejskiej powstał według projektu Richarda Pludemanna, który jest także autorem hali targowej i budynku biblioteki przy Szajnochy. – Szkoła została zaprojektowana z salą gimnastyczną, co było wówczas ewenementem. Remontując ją, zachowaliśmy oryginalny układ i zdobienia – mówi Renata Bohdanowicz, dyrektorka szkoły z 20-letnim stażem. Oprócz dwóch sal gimnastycznych podstawówka ma także boisko z nawierzchnią tartanową i asfaltową.
Lokalizacja na mapie: Tutaj.
Zdjęcia pochodzą z 1901 roku / zbiory Fotopolska
