Przechodząc z ulicy Odrzańskiej na ulicę św. Mikołaja, tuż przy wrocławskim Rynku, mijamy dwie urokliwe kamieniczki o wdzięcznych nazwach: „Jaś” i „Małgosia”. Pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy w związku z ich nazwami, to oczywiście bajka braci Grimm. Nie każdy jednak wie, że w okresie średniowiecza budynki te pełniły rolę domów altarystów.
Altaryści, nazywani również ołtarznikami, to duchowni katolicy, którzy dbają o kościelne ołtarze. W średniowieczu, osoby te mieszkały w domach położonych w bardzo bliskim sąsiedztwie świątyni, na terenie której znajdował się ołtarz będący pod ich opieką. Często, gdy w danym kościele ołtarzy było kilka, liczba altarystów była odpowiednio zwiększona.
Wrocławscy altaryści, którzy pełnili swoje funkcje w Bazylice św. Elżbiety, nazywanej również Farą Elżbietańską, zamieszkiwali wspomniane na początku kamienice, a mianowicie „Jasia” i „Małgosię”. Oba budynki zostały wybudowane w XV wieku, a z czasem połączono je z sąsiadującymi budynkami, w których również mieszkali altaryści.
Mniejsza kamienica, otynkowana na biało, to „Jaś”, natomiast nieco wyższa, w kolorze czerwonobrązowym, to „Małgosia”. Barokowa brama, łącząca kamienice została przebudowana w 1728 roku przez śląskiego architekta, Christopha Hacknera. Brama ta prowadziła na zlikwidowany w XVIII wieku cmentarz. Nazwy „Jaś” i „Małgosia” zostały nadane po II wojnie światowej przez osadników, którzy przybywali do Wrocławia. Ich zdaniem, kamieniczki połączone bramą wyglądały jak trzymający się za ręce Jaś i Małgosia z bajki braci Grimm.
W latach 1959–1960 oraz 1972–1975 przeprowadzono remonty kamieniczek pod pod okiem architekta Emila Kaliskiego. Podczas pierwszego z nich odkryto renesansowe elementy zdobienia kamienic. W latach 60. XX wieku, „Jaś” i „Małgosia” trafiły w ręce Towarzystwa Miłośników Wrocławia, które urządziło w nich swoją siedzibę.
Foto: Zbiory Fotopolska
