„We Wrocławiu, w stacji oddziaływania transportu w roku 2024, nie zarejestrowano przekroczenia dopuszczalnego poziomu średniorocznego dwutlenku azotu” – informuje Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. To znaczy, że w tym roku Wrocław nie musi wprowadzać strefy czystego transportu.
Nie wiadomo jednak co wydarzy się w przyszłych latach – opublikowane właśnie wyniki w zakresie stężeń dwutlenku azotu wyraźnie odbiegają od tych z poprzednich lat. Jeśli okaże się, że jest to jednorazowe wahnięcie, związane na przykład z warunkami pogodowymi, i w kolejnych latach znowu przekroczymy normę, Wrocławia nie ominie obowiązek wprowadzenia strefy czystego transportu.
Ocena jakości powietrza publikowana jest przez GIOŚ co roku pod koniec kwietnia. Jeśli zostałoby stwierdzone w niej przekroczenie średniorocznego stężenia dwutlenku azotu na terenie Wrocławia, Rada Miejska Wrocławia musiałaby podjąć uchwałę o ustanowieniu strefy czystego transportu do końca roku, w którym dokument jest publikowany.
Strefa czystego transportu – co dalej?
Teraz, zgodnie z obecnymi zapisami ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, Wrocław nie ma takiego obowiązku. Prace nad strefą mogłyby zostać zawieszone. Co jednak, gdy w którymś z przyszłych lat takie przekroczenie nastąpi? Wtedy automatycznie w ciągu 8 miesięcy Strefa powinna zostać ustanowiona. By uniknąć sytuacji nieprzemyślanych i wprowadzanych na szybko rozwiązań, miasto pyta radnych, czy należy kontynuować prace.
Co istotne, od 2030 roku obowiązywać będzie dwukrotnie ostrzejsza norma w zakresie dwutlenku azotu, a jej spełnienie bez odpowiednio wcześnie podjętych działań będzie bardzo trudne. Jest wreszcie aspekt punktacji w konkursach o środki unijne na rozwój transportu zbiorowego. Z tego powodu temat strefy jest dyskutowany także w innych miastach, które nie mają obowiązku jej ustanowienia, jak Szczecin, czy Głogów. Dlatego po ostatniej nowelizacji przepisów także wrocławscy urzędnicy przystąpili do przygotowania założeń projektu uchwały, które w styczniu były dyskutowane w strukturach Rady Miejskiej.
– Jesteśmy po spotkaniach z radnymi miejskimi. W marcu poprosiliśmy również wszystkie kluby Rady Miejskiej o pisemne opinie co do chęci kontynuowania prac nad wdrożeniem SCT we Wrocławiu – informuje Sławomir Gonciarz, zastępca dyrektora Departamentu Infrastruktury i Transportu Urzędu Miejskiego Wrocławia.
To w porozumieniu z radnymi miejskimi, w przypadku chęci kontynuowania prac, zostanie wypracowany ostateczny kształt projektu, który następnie będzie poddany konsultacjom społecznym. Zgodnie z ustawą będą one trwać co najmniej 21 dni i będą miały formułę otwartą.
Strefa czystego transportu – przygotowania od 2022 roku
Przygotowania do SCT miasto rozpoczęło na początku 2022 roku. Już wtedy ówczesny rząd informował, że dąży do nałożenia obowiązku wdrożenia takich stref w największych miastach Polski. Takie zobowiązanie wpisane zostało także do Krajowego Planu Odbudowy. Dlatego w czerwcu 2022 roku na zlecenie miasta przeprowadzono badania określające strukturę oraz emisyjność floty pojazdów poruszających się po obszarze wrocławskiego śródmieścia.
Następnie (grudzień 2022 r.) urząd opublikował opracowany na podstawie tych danych raport zawierający trzy propozycje obszaru oraz kryteriów wjazdu do SCT we Wrocławiu. W roku 2023 odbyły się dwa etapy konsultacji społecznych – w kwietniu w formule otwartej, a w listopadzie w formie narady obywatelskiej.
Foto: PSPA/Propozycje obszarów Strefy Czystego Transportu we Wrocławiu
